Meer aandacht voor archeologie

Geschreven door

Geplaatst op 20-09-2018

In 1992 nam de Raad van Europa het Verdrag van Malta aan. Voor archeologen is dit het belangrijkste Europese verdrag. In de wet is onder andere opgenomen dat archeologen ons erfgoed niet altijd moeten opgraven maar dat het soms beter is om dit in de grond (in-situ) te bewaren zodat het in de toekomst nog onderzocht kan worden. In Nederland is sinds 2007 de gewijzigde Monumentenwet van kracht, waarmee het Verdrag van Malta ook hier in werking trad. Een pijnpunt voor veel archeologen was echter dat er in deze wet nauwelijks aandacht was voor publieksbereik, terwijl dit wel in het Verdrag van Malta onder artikel 9 was opgenomen.

Nu, ruim tien jaar, later heeft de Tweede Kamer met een ruime meerderheid – alleen de VVD en de PVV stemden tegen – de motie aangenomen van SP-Kamerlid Sandra Beckerman om een breder publiek te betrekken bij de archeologie. Daarnaast is ook een motie aangenomen om een visie op te stellen over erfgoed en archeologie uit de Tweede Wereldoorlog. Dit is van groot belang. Er gaat immers ook publiek geld naar archeologie en voor archeologen is het daarom belangrijk om via publieksbereik draagvlak hiervoor te creëren.

Hoe de motie nu precies vorm moet krijgen is nog onduidelijk. Een optie is om publieksbereik verplicht op te nemen in de begrotingen voor archeologisch onderzoek. Op die manier kan archeologie zichtbaar gemaakt worden doordat er bijvoorbeeld open dagen en tentoonstellingen georganiseerd kunnen worden. Of doordat er bijvoorbeeld informatiebordjes of vitrinekasten geplaatst worden op plaatsen waar archeologische resten zijn gevonden. Al deze dingen worden al sporadisch gedaan: zo staan er bijvoorbeeld vitrinekasten in enkele metrostations langs de Noord-Zuid lijn met vondsten die langs dit traject zijn gevonden. Ook zijn er regelmatig open dagen en staan er bij veel oude grafheuvels al bordjes met een uitleg over de vondsten die daar zijn gedaan.

Door publieksbereik te verplichten kunnen dit soort initiatieven de norm, in plaats van de uitzondering, worden. Op die manier kan het publiek, dat vaak meebetaalt aan archeologisch onderzoek, hier ook echt iets van terug zien. Of dit daadwerkelijk verplicht gaat worden is natuurlijk nog onzeker. Maar de brede steun voor deze motie is in ieder geval al een goede stap in deze richting.

Lasse van den Dikkenberg

Mijn politieke interesse begon met vrijwilligers werk voor Amnesty International. Het bijwonen van, en flyeren voor, demonstraties maakte dat ik mij steeds meer begon te interesseren voor de politiek. Ik begon met het schrijven van opiniestukken onder andere op www.joop.nl. Ik merk dat de Europese Unie van rechts, maar ook vanuit links steeds zwaarder onder vuur ligt. Via WEurope wil ik schrijven over politieke kwesties vanuit een Europees perspectief.