Jubileum Amnesty Nederland: een kritisch feestje

Geschreven door

Geplaatst op 25-04-2018

Dit jaar bestaat Amnesty International Nederland vijftig jaar. Al vijftig jaar lang zet de organisatie zich in voor mensenrechten in Nederland, Europa en de Wereld. Om dit te vieren pakte de organisatie groot uit en organiseerde ze een festival in Amsterdam met lezingen, muziek, workshops en met de uitreiking van de jaarlijkse internationale Ambassador of Conscience Award.

Er waren vele internationale gasten. Zo sprak de recent vrijgekomen directeur van Amnesty International in Turkije, Idil Eser, over de mensenrechtensituatie in haar land. De Ambassador of Conscience Award ging naar de American football-speler Colin Kaepernick die in 2016 aandacht vroeg voor het politiegeweld tegen zwarte Amerikanen door uit protest te knielen tijdens het Amerikaanse volkslied, dat voor de wedstrijd werd gespeeld. Sinds dit protest organiseert Kaepernick kampen in kansarme wijken om kinderen en jongeren hun rechten te leren voor wanneer ze in aanraking komen met de politie. Ook leren ze hier hoe ze verder komen in de maatschappij en bijvoorbeeld ervoor kunnen zorgen dat ze later naar de universiteit kunnen. Behalve voor Amerika was er ook aandacht voor de mensenrechtensituatie in andere landen. Zo sprak de Egyptische komiek en presentator Bassem Youssef over humor en kritiek in een dictatuur.

”De kritiek op Europa was hard maar terecht”

Maar ook Europa bleef niet vrij van kritiek. Sisonke Msimang, een Zuid-Afrikaanse schrijfster en activist, sprak over vluchtelingen in de Europese Unie. Ze vertelde hoe ze zelf, toen haar ouders vluchtte uit Zuid-Afrika vanwege het Apartheidsregime, als symbool van de strijd tegen Apartheid werd onthaald en geprezen in Europa. En ze wees erop hoe anders de situatie nu was voor veel Afrikaanse vluchtelingen. Mensen die dictaturen in Swaziland en Eritrea ontvluchten worden nu tegengehouden aan de grens van Europa zonder een eerlijke kans bij een asielaanvraag. Ze vertelde over de manier waarop vluchtelingen gedehumaniseerd worden door alleen over ze te spreken in termen als “vluchtelingenstromen” of “tsunami’s.” De kritiek op Europa was hard maar terecht. Amnesty International houdt zich niet bezig met vragen over of er meer of minder macht naar de EU moet, of over de vraag of de Europese Unie wel of niet moet uitbreiden. Het enige belang voor Amnesty is dat de EU zich aan de door haar ondertekende mensenrechtenverdragen houdt. Met de Turkije-deal schendt de EU echter het vluchtelingenverdrag en dat wordt ze niet in dank afgenomen.

”De Turkije-deal en haar anti-vluchtelingen retoriek hebben hier eerder het vuur opgestookt dan dat ze het hebben gedoofd”

Om het opkomende (anti-Europa) populisme te ‘pleasen’ heeft de EU steeds meer moeten toegegeven aan het anti-vluchtelingensentiment. Maar dit gaat ten koste van de levens van duizenden vluchtelingen die de afgelopen jaren zijn verdronken in de Middellandse Zee. Natuurlijk moet de EU zich inzetten om het gat tussen de ‘Boze burgers’ en haarzelf te dichten. Maar de Turkije-deal en haar anti-vluchtelingen retoriek hebben hier eerder het vuur opgestookt dan dat ze het hebben gedoofd. Vluchtelingen zijn een gemakkelijk doelwit. Ze kunnen immers zelf niet stemmen en anti-vluchtelingenbeleid zal je in die zin dan ook weinig stemmen kosten. Maar dit beleid biedt geen oplossingen en het brengt alleen maar meer problemen met zich mee. Als er een huizentekort dreigt te ontstaan doordat er vluchtelingen de EU binnenkomen is de oplossing niet om miljarden euro’s naar Turkije door te sluizen om de grens te bewaken. De oplossing is om miljarden euro’s te investeren in goede huisvesting voor iedereen in Europa.

”Dit beleid biedt geen oplossingen en het brengt alleen maar meer problemen met zich mee”

De verjaardag van Amnesty International was zeker niet alleen maar lachen en vrolijkheid, het was ook een feest dat tot nadenken aanzette. Amnesty International Nederland heeft zich nu al vijftig jaar ingezet voor mensenrechten wereldwijd, maar het is  duidelijk dat hun werk er nog lang niet op zit.

Lasse van den Dikkenberg

Mijn politieke interesse begon met vrijwilligers werk voor Amnesty International. Het bijwonen van, en flyeren voor, demonstraties maakte dat ik mij steeds meer begon te interesseren voor de politiek. Ik begon met het schrijven van opiniestukken onder andere op www.joop.nl. Ik merk dat de Europese Unie van rechts, maar ook vanuit links steeds zwaarder onder vuur ligt. Via WEurope wil ik schrijven over politieke kwesties vanuit een Europees perspectief.